سامانه کارت پرواز هوشمند فرودگاه
سامانه کارت پرواز هوشمند فرودگاه هلدینگ هوانوردی آریو یک زیرساخت دیجیتال برای صدور، مدیریت، اعتبارسنجی، ارائه و کنترل کارت پرواز مسافران است که میتواند کارت پرواز را از یک سند ساده برای ورود به گیت، به یک ابزار دیجیتال هوشمند برای مدیریت فرآیند سفر مسافر تبدیل کند.
این سامانه میتواند با سامانههای پذیرش مسافر، احراز هویت، بار، گیت، کنترل پرواز و زیرساختهای فرودگاهی یکپارچه شود و اطلاعات کارت پرواز را از زمان Check-in تا Boarding در یک چرخه عملیاتی مدیریت کند.
ساختار سامانه قابلیت پشتیبانی از Printed Boarding Pass، Mobile Boarding Pass، 2D Barcode، QR Code، Digital Boarding Credential و در معماریهای پیشرفته، ارتباط با Biometric Identity را خواهد داشت.
IATA در Resolution 792، استاندارد Bar Coded Boarding Pass (BCBP) را برای دادههای کارت پرواز ماشینخوان تعریف کرده است و کارت پرواز میتواند روی کاغذ یا تجهیزات موبایل ارائه شود.
کارت پرواز دیجیتال
در سادهترین حالت، مسافر پس از انجام Check-in کارت پرواز خود را بهصورت دیجیتال دریافت میکند.
کارت میتواند شامل اطلاعاتی مانند:
-
نام مسافر
-
شماره پرواز
-
تاریخ پرواز
-
مبدأ
-
مقصد
-
شماره صندلی
-
شماره گیت
-
زمان Boarding
-
زمان پرواز
-
Boarding Group
-
شماره رزرو
-
شماره Ticket در صورت نیاز
-
وضعیت پرواز
-
بارکد دوبعدی
-
QR Code یا Symbology مجاز
-
اطلاعات مورد نیاز شرکت هواپیمایی
باشد.
اطلاعات نمایش دادهشده میتواند متناسب با الزامات شرکت هواپیمایی، فرودگاه و استانداردهای مربوطه تنظیم شود.
کارت پرواز موبایلی
سامانه آریو میتواند کارت پرواز را مستقیماً در اختیار مسافر قرار دهد تا از طریق:
-
اپلیکیشن موبایل
-
Mobile Wallet
-
وباپلیکیشن
-
ایمیل
-
پیامک یا لینک امن
-
سایر کانالهای دیجیتال مورد تأیید
قابل دسترسی باشد.
مسافر میتواند کارت پرواز را روی تلفن همراه خود نمایش داده و در نقاط مجاز فرودگاه اسکن کند.
IATA BCBP امکان استفاده از کارت پرواز موبایلی با بارکدهای دوبعدی را پیشبینی کرده است.
صدور خودکار کارت پرواز
سامانه میتواند پس از تکمیل فرآیند Check-in، کارت پرواز را بهصورت خودکار ایجاد کند.
فرآیند:
Reservation
↓
Passenger Verification
↓
Check-in
↓
Seat Assignment
↓
Boarding Pass Generation
↓
Digital Delivery
در این ساختار، اطلاعات کارت پرواز از اطلاعات معتبر پرواز و مسافر دریافت میشود و از ورود مجدد و غیرضروری اطلاعات جلوگیری خواهد شد.
صدور کارت پرواز در فرودگاه
در صورت مراجعه مسافر به فرودگاه، کارت پرواز میتواند از طریق تجهیزات مختلف صادر شود:
-
Check-in Counter
-
Self-Service Kiosk
-
CUSS Kiosk
-
Boarding Pass Printer
-
Mobile Application
-
Airport Service Desk
این قابلیت امکان استفاده از سامانه را در فرودگاههایی با سطوح مختلف اتوماسیون فراهم میکند.
IATA، CUSS را بهعنوان زیرساخت کیوسکهای سلفسرویس مشترک برای فرآیندهایی مانند Check-in معرفی میکند و CUPPS نیز امکان استفاده مشترک از موقعیتهای Check-in و Gate را برای چند شرکت فراهم میسازد.
بارکد هوشمند کارت پرواز
یکی از اجزای اصلی کارت پرواز، Machine-Readable Boarding Pass است.
سامانه میتواند بر اساس پیکربندی پروژه، از قالبهای مورد استفاده در استاندارد BCBP پشتیبانی کند.
در این ساختار، بارکد کارت پرواز میتواند توسط:
-
Gate Reader
-
Boarding Scanner
-
Self-Boarding Gate
-
Handheld Scanner
-
Mobile Device
-
تجهیزات Common Use
خوانده شود.
IATA Resolution 792 دادههای کارت پرواز را برای استفاده در قالب بارکد دوبعدی تعریف میکند و BCBP را برای محیطهای کاغذی و موبایلی قابل استفاده میداند.
کارت پرواز پویا
یکی از قابلیتهای سامانه آریو میتواند Dynamic Boarding Pass باشد.
در این حالت، اطلاعات کارت پرواز در صورت تغییر وضعیت سفر میتواند بهروزرسانی شود.
برای مثال:
-
تغییر Gate
-
تغییر زمان Boarding
-
تغییر وضعیت پرواز
-
تغییر Seat
-
تغییر Terminal
-
تغییر Boarding Group
-
تغییر وضعیت مسافر
سامانه میتواند اطلاعات جدید را به مسافر اطلاع دهد.
این قابلیت بهخصوص برای کارتهای پرواز موبایلی اهمیت دارد.
اعلان تغییرات پرواز
سامانه میتواند با سیستم اطلاعات پرواز یکپارچه شده و در صورت وجود زیرساخت لازم، تغییرات مرتبط با پرواز را به مسافر اعلام کند.
برای مثال:
Gate Changed
Boarding Started
Final Call
Boarding Closed
Flight Delayed
Flight Gate Updated
اطلاعات میتواند از طریق:
-
Push Notification
-
SMS
-
Email
-
اپلیکیشن
-
Web Portal
به مسافر ارسال شود.
اعتبارسنجی کارت پرواز
سامانه میتواند برای هر کارت پرواز یک وضعیت عملیاتی مشخص داشته باشد.
برای مثال:
-
Issued
-
Active
-
Valid
-
Scanned
-
Boarded
-
Rejected
-
Cancelled
-
Expired
-
Reissued
این وضعیتها به سیستم اجازه میدهند از استفاده مجدد یا اشتباه از یک کارت پرواز جلوگیری کند.
جلوگیری از استفاده مجدد
پس از اسکن موفق کارت پرواز در گیت، سامانه میتواند وضعیت آن را تغییر دهد.
برای مثال:
Valid
→
Scanned
→
Boarded
پس از ثبت Boarding، تلاش مجدد برای استفاده از همان کارت میتواند بهعنوان مورد غیرمجاز یا نیازمند بررسی شناسایی شود.
اتصال به سامانه احراز هویت مسافر
کارت پرواز هوشمند میتواند با سامانه احراز هویت مسافر آریو یکپارچه شود.
در این حالت، کارت پرواز دیگر تنها یک بارکد نخواهد بود؛ بلکه میتواند به هویت تأییدشده مسافر متصل شود.
فرآیند میتواند به شکل زیر باشد:
Passenger Identity
↓
Verified Passenger
↓
Flight Eligibility
↓
Boarding Pass
↓
Gate Verification
↓
Boarding
این معماری با مسیر صنعت به سمت Digital Identity و Contactless Travel همراستا است. IATA در One ID، صدور و ارائه Digital Boarding Pass Credential را در کنار Digital Identity و بیومتریک در فرآیند سفر دیجیتال مطرح میکند.
کارت پرواز بیومتریک
در نسخه پیشرفته سامانه، کارت پرواز میتواند به یک Biometric Travel Credential متصل شود.
در این حالت، مسافر در نقاط مجهز به زیرساخت بیومتریک، در صورت رضایت و وجود مجوز و زیرساخت مناسب، میتواند بدون ارائه مکرر کارت پرواز فیزیکی شناسایی شود.
فرآیند:
Biometric Capture
↓
Identity Verification
↓
Flight Verification
↓
Boarding Eligibility
↓
Gate Access
IATA One ID نیز بر استفاده از هویت دیجیتال و بیومتریک برای عبور بدون تماس از نقاط مختلف سفر، از جمله Boarding، تأکید دارد.
Self-Boarding Gate
سامانه میتواند با Self-Boarding Gate یا گیتهای خودکار یکپارچه شود.
مسافر کارت پرواز را:
-
روی موبایل
-
روی کارت چاپی
-
یا در قالب Credential دیجیتال
ارائه میکند.
گیت اطلاعات را دریافت کرده و در صورت تأیید شرایط، امکان عبور را فراهم میکند.
IATA در زیرساختهای Common Use، ارتباط DCS با Boarding Gate Readers و Self-Boarding Gates را نیز در مشخصات فنی مربوطه پوشش میدهد.
کارت پرواز برای مسافران ترانزیتی
سامانه میتواند برای مسافرانی که دارای چند Segment پروازی هستند نیز طراحی شود.
برای مثال:
Tehran → Istanbul → Paris
سامانه میتواند کارتهای پرواز مربوط به هر Segment را مدیریت کند و اطلاعات هر پرواز را بهصورت مستقل در اختیار مسافر قرار دهد.
در صورت تغییر برنامه سفر، کارتهای مربوطه نیز میتوانند مطابق وضعیت جدید مدیریت شوند.
مدیریت اتصال پروازها
برای مسافران Connecting، سامانه میتواند اطلاعات زیر را نمایش دهد:
-
Flight 1
-
Flight 2
-
Terminal
-
Transfer Gate
-
Boarding Time
-
Connection Time
-
Gate Change
-
Transfer Status
این قابلیت به مسافر کمک میکند مسیر اتصال خود را بهتر مدیریت کند.
کارت پرواز برای مسافران ویژه
سامانه میتواند اطلاعات و فرآیندهای مربوط به مسافران دارای شرایط ویژه را نیز پشتیبانی کند.
از جمله:
-
Wheelchair Passenger
-
Unaccompanied Minor
-
Infant
-
Passenger with Special Assistance
-
VIP Passenger
-
PRM
-
Medical Assistance Passenger
نوع اطلاعات و نحوه نمایش آن باید مطابق سیاست شرکت هواپیمایی و الزامات مربوط به حفاظت از داده طراحی شود.
اتصال کارت پرواز به بار
کارت پرواز میتواند در صورت وجود زیرساخت مناسب، به اطلاعات بار مسافر نیز مرتبط شود.
به این ترتیب:
Passenger
↔
Boarding Pass
↔
Baggage
↔
Flight
یک ارتباط عملیاتی ایجاد میشود.
این ارتباط میتواند به هماهنگی بهتر میان Passenger Processing و Baggage Processing کمک کند.
کارت پرواز و خدمات فرودگاهی
سامانه میتواند امکان اتصال کارت پرواز به برخی خدمات فرودگاهی را نیز فراهم کند.
برای مثال:
-
Lounge
-
Priority Lane
-
Fast Track
-
Transfer Desk
-
Airport Services
-
Special Assistance
-
Retail Services
البته فعال شدن هر خدمت به سیاست فرودگاه، شرکت هواپیمایی و ارائهدهنده سرویس مربوط خواهد بود.
کارت پرواز هوشمند در اپلیکیشن آریو
در صورت توسعه اپلیکیشن اختصاصی، کارت پرواز میتواند بهعنوان یکی از بخشهای اصلی Ario Passenger App ارائه شود.
مسافر میتواند در اپلیکیشن:
-
کارت پرواز را مشاهده کند
-
کارت را به Wallet اضافه کند
-
Gate را مشاهده کند
-
Seat را مشاهده کند
-
وضعیت پرواز را دریافت کند
-
Boarding Time را مشاهده کند
-
اعلان تغییرات را دریافت کند
-
کارتهای پرواز قبلی را مدیریت کند
-
کارت پرواز چند Segment را مشاهده کند
را انجام دهد.
Wallet و کارت پرواز دیجیتال
در معماری پیشرفته، سامانه میتواند برای اتصال به Digital Wallet طراحی شود.
به این ترتیب کارت پرواز میتواند خارج از اپلیکیشن اصلی نیز در محیطهای سازگار با Mobile Wallet در دسترس باشد.
این ساختار میتواند پایهای برای حرکت از:
Mobile Boarding Pass
به:
Digital Boarding Credential
باشد.
IATA در One ID، کارت پرواز دیجیتال را در کنار سایر Digital Credentials بهعنوان بخشی از فرآیند سفر دیجیتال مطرح میکند.
مدیریت صدور مجدد کارت پرواز
در صورت تغییر شرایط سفر، سامانه میتواند کارت پرواز جدید صادر کند.
برای مثال:
-
تغییر صندلی
-
تغییر پرواز
-
تغییر گیت
-
Re-check-in
-
تغییر Segment
-
تغییر اطلاعات عملیاتی
نسخه قبلی میتواند به وضعیت Cancelled / Superseded تغییر کند و کارت جدید با شناسه و وضعیت معتبر ایجاد شود.
کنترل امنیتی و ضدتقلب
سامانه میتواند برای کاهش امکان جعل یا سوءاستفاده از کارت پرواز، قابلیتهایی مانند:
-
Unique Boarding Pass Identifier
-
Digital Signature
-
Secure Token
-
Expiration Control
-
Real-Time Validation
-
Scan History
-
Duplicate Detection
-
Device Validation
-
Audit Trail
را پشتیبانی کند.
سطح دقیق امنیت و روش رمزنگاری باید بر اساس معماری نهایی، استانداردهای امنیتی و الزامات پروژه تعیین شود.
حالت Offline
برای افزایش تداوم عملیات، امکان طراحی بخشی از سامانه برای شرایط اختلال ارتباطی نیز قابل پیشبینی است.
برای مثال، در صورت قطع موقت ارتباط:
-
کارت پرواز ذخیرهشده روی موبایل همچنان قابل نمایش باشد.
-
اطلاعات لازم برای اسکن محلی در اختیار تجهیزات قرار گیرد.
-
رویدادها موقتاً ثبت شوند.
-
پس از برقراری ارتباط، اطلاعات با سرور Synchronize شود.
این قابلیت باید بهگونهای طراحی شود که از ایجاد تضاد اطلاعاتی یا عبور غیرمجاز جلوگیری کند.
داشبورد مدیریت کارت پرواز
مدیران مجاز میتوانند وضعیت کارتهای پرواز را از طریق داشبورد مشاهده کنند.
اطلاعات قابل نمایش:
-
تعداد کارتهای صادرشده
-
تعداد کارتهای موبایلی
-
تعداد کارتهای چاپی
-
تعداد کارتهای اسکنشده
-
تعداد مسافران Boarded
-
تعداد کارتهای نامعتبر
-
تعداد Re-issued Boarding Pass
-
تعداد Scan Failure
-
وضعیت گیتها
-
عملکرد هر Gate
-
وضعیت هر پرواز
-
وضعیت هر ترمینال
-
میزان استفاده از Self-Boarding
مدیریت گیتها
سامانه میتواند اطلاعات کارت پرواز را با وضعیت گیتها مرتبط کند.
برای هر Gate میتوان مشاهده کرد:
-
Flight
-
Boarding Status
-
Gate Status
-
Passenger Count
-
Scanned Count
-
Boarded Count
-
Remaining Passengers
-
Final Call
-
Boarding Closed
این اطلاعات میتواند برای مدیر عملیات و کارکنان Gate بهصورت لحظهای قابل دسترسی باشد.
اتصال به سامانههای فرودگاه و شرکت هواپیمایی
سامانه کارت پرواز آریو میتواند در صورت فراهم بودن دسترسی و زیرساخت لازم با:
-
PSS
-
DCS
-
Check-in System
-
Reservation System
-
Common Use Platform
-
CUPPS
-
CUSS
-
Baggage System
-
Passenger Identity System
-
Flight Information System
-
Gate Management
-
E-Gate
-
Biometric Platform
-
Mobile Application
-
Digital Wallet
یکپارچه شود.
IATA، CUPPS را برای اشتراک زیرساختهای پردازش مسافر و Gate میان شرکتهای مختلف تعریف کرده و ITPS نیز ارتباط DCS با تجهیزاتی مانند Boarding Pass Printer و Gate Reader را پوشش میدهد.
API و تبادل اطلاعات
معماری سامانه میتواند API محور باشد تا اطلاعات کارت پرواز در اختیار سامانههای مجاز قرار گیرد.
APIها میتوانند برای:
-
صدور Boarding Pass
-
دریافت اطلاعات پرواز
-
اعتبارسنجی کارت
-
دریافت وضعیت Boarding
-
لغو کارت
-
صدور مجدد
-
دریافت اطلاعات Gate
-
ارسال Scan Event
-
ثبت Boarding Event
طراحی شوند.
مدیریت کاربران
سامانه میتواند دارای سطوح دسترسی مختلف باشد:
-
System Administrator
-
Airport Administrator
-
Airline Administrator
-
Station Manager
-
Gate Supervisor
-
Gate Agent
-
Check-in Agent
-
Ground Handler
-
Operations Manager
-
Auditor
-
Read-only User
هر کاربر فقط به اطلاعات و عملیاتی که برای نقش او تعریف شده دسترسی خواهد داشت.
گزارشگیری و سوابق
تمام رویدادهای مهم کارت پرواز میتوانند ثبت شوند.
گزارشها میتوانند شامل:
-
Boarding Pass Issuance
-
Re-Issuance
-
Cancellation
-
Scan
-
Boarding
-
Rejection
-
Gate Change
-
Seat Change
-
Flight Change
-
Manual Override
-
User Activity
باشند.
این اطلاعات برای مدیریت عملیات، تحلیل عملکرد و بررسی رویدادها قابل استفاده خواهد بود.
معماری چندفرودگاهی و چندشرکتی
سامانه میتواند بهصورت Multi-Airport / Multi-Airline طراحی شود.
در این ساختار، یک زیرساخت مرکزی میتواند در صورت وجود شبکه و مجوزهای لازم، کارت پرواز مربوط به چند:
-
فرودگاه
-
شرکت هواپیمایی
-
ترمینال
-
ایستگاه
-
پرواز
را مدیریت کند.
اطلاعات هر شرکت و فرودگاه میتواند براساس Tenant و سطح دسترسی از یکدیگر تفکیک شود.
کارت پرواز هوشمند و آینده سفر دیجیتال
نسخه پیشرفته سامانه میتواند از کارت پرواز سنتی فراتر رفته و بخشی از Digital Passenger Journey باشد.
در این مدل:
Digital Identity
↓
Travel Credential
↓
Check-in
↓
Digital Boarding Pass
↓
Biometric Verification
↓
Contactless Airport Journey
↓
Boarding
قرار میگیرد.
IATA در One ID نیز حرکت صنعت را به سمت سفر دیجیتال، Digital Credentials و شناسایی بیومتریک در نقاط مختلف سفر توصیف میکند؛ در این مدل، کارت پرواز دیجیتال یکی از Credentialهای سفر است.
فرآیند کلی سامانه
رزرو پرواز
↓
احراز هویت مسافر
↓
Check-in
↓
انتخاب/تخصیص صندلی
↓
تولید کارت پرواز
↓
ارسال کارت دیجیتال یا چاپ کارت
↓
کنترل کارت در فرودگاه
↓
Gate Validation
↓
Boarding
↓
ثبت نهایی مسافر بهعنوان Boarded
خدمات هلدینگ هوانوردی آریو
گروه هوانوردی آریو میتواند در چارچوب پروژه، خدمات طراحی، توسعه و استقرار سامانه کارت پرواز هوشمند را ارائه کند:
-
تحلیل فرآیند Boarding
-
طراحی معماری کارت پرواز
-
طراحی Mobile Boarding Pass
-
طراحی Printed Boarding Pass
-
طراحی BCBP Processing
-
طراحی Digital Boarding Credential
-
طراحی سیستم اعتبارسنجی
-
طراحی Gate Integration
-
اتصال به DCS
-
اتصال به PSS
-
اتصال به CUPPS/CUSS در پروژههای مربوطه
-
اتصال به E-Gate
-
اتصال به Biometric System
-
اتصال به Passenger Identity System
-
طراحی Mobile Application
-
طراحی Wallet Integration
-
طراحی API
-
طراحی داشبورد مدیریتی
-
طراحی سیستم گزارشگیری
-
طراحی امنیت و Audit
-
آموزش کاربران
-
استقرار آزمایشی
-
استقرار عملیاتی
-
پشتیبانی و نگهداری
-
توسعه نسخههای آینده
رویکرد آریو
هدف هلدینگ هوانوردی آریو از توسعه سامانه کارت پرواز هوشمند فرودگاه، ایجاد یک نرمافزار صرفاً برای نمایش QR Code نیست؛ بلکه ایجاد یک زیرساخت قابل توسعه برای مدیریت دیجیتال فرآیند Boarding و ارتباط آن با هویت مسافر، پرواز، گیت و سایر سامانههای فرودگاهی است.
این سامانه میتواند از کارت پرواز چاپی و موبایلی شروع شود و متناسب با زیرساخت پروژه به سمت Digital Boarding Credential، احراز هویت بیومتریک، Self-Boarding و سفر بدون تماس توسعه پیدا کند.
آریو معماری سامانه را بهصورت ماژولار، API محور، قابل یکپارچهسازی و متناسب با نیاز هر فرودگاه و شرکت هواپیمایی طراحی میکند تا امکان توسعه از یک Gate یا یک ترمینال تا یک شبکه چندفرودگاهی فراهم باشد.
در طراحی، میتوان از استانداردها و Recommended Practices صنعت مانند IATA Resolution 792 برای BCBP و چارچوبهای مرتبط با Common Use و One ID استفاده کرد؛ اما استفاده از این استانداردها به معنای دریافت خودکار گواهی یا Certification از IATA نیست و هرگونه انطباق رسمی باید بهصورت مستقل و طبق الزامات پروژه احراز شود.

